Kindsdeel vervroegd aflossen kan schenking zijn
Een langstlevende ouder die het kindsdeel van de kinderen vervroegd uitbetaalt, zal dat meestal zien als het netjes aflossen van een bestaande schuld. Toch kan betaling van het volledige bedrag volgens een nieuw kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst gedeeltelijk als schenking worden belast.
Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende alle goederen en schulden van de nalatenschap. De kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel. Deze vordering is in beginsel pas opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende, maar mag op grond van artikel 4:17 BW wel eerder worden afgelost.
Juist die uitgestelde opeisbaarheid is fiscaal relevant. Een bedrag dat een kind pas over vele jaren kan opeisen, kan op dit moment minder waard zijn dan het nominale bedrag op papier. Draagt de vordering geen rente, een enkelvoudige rente of een samengestelde rente die lager is dan de toepasselijke marktrente, dan moet daarom eerst de contante waarde worden berekend. Wordt meer betaald, dan kan het meerdere een schenking vormen. Bij een voldoende hoge samengestelde rente kan de opgerente schuld wel volledig worden afgelost zonder schenking.
De Belastingdienst geeft het voorbeeld van een renteloze vordering van € 100.000. De langstlevende is 71 jaar, heeft een statistische levensverwachting van vijftien jaar en de marktrente bedraagt 3%. De contante waarde is dan € 64.186. Betaalt de ouder € 80.000, dan is civielrechtelijk sprake van een gift. Voor de schenkbelasting wordt de gift vervolgens volgens de eigen forfaitaire regels van de Successiewet gewaardeerd. In het voorbeeld bedraagt de belaste schenking daardoor € 22.000.
Aflossen tegen de contante waarde voorkomt in beginsel een schenking, maar is daarmee niet automatisch de beste keuze. Overlijdt de langstlevende kort na de aflossing, dan had de volledige nominale schuld anders nog op de nalatenschap gedrukt. Door de vordering eerder tegen een lager bedrag af te kopen, kan de latere grondslag voor de erfbelasting juist toenemen. Ook kan afzonderlijk schenken binnen de jaarlijkse vrijstellingen gunstiger zijn dan aflossen op de kindsvordering.
Dat maakt vervroegd aflossen niet per definitie ongunstig, maar wel tot een beslissing die meer vraagt dan alleen voldoende liquiditeit. Eerst moeten de oorspronkelijke vordering, de renteafspraken en de contante waarde zorgvuldig worden vastgesteld. Daarna kan pas worden beoordeeld of aflossen past binnen de bredere financiële en juridische planning van de familie en de toekomstige afwikkeling van de nalatenschap.
Bron: Kennisgroep Successiewet, KG:063:2026:05, gepubliceerd op 22 juni 2026