Onafhankelijk financieel adviseur in Gouda

Situatie

In dit dossier begeleidde ik een ondernemer met minderjarige kinderen na het einde van een relatie. Het inkomen uit de onderneming wisselde sterk en er was een nieuwe huurwoning. Daardoor waren niet alleen het maandbudget en de ontwikkeling van het vermogen belangrijk, maar ook inkomenszekerheid, arbeidsongeschiktheid en de financiële bescherming van de kinderen.

Uit de afwikkeling van de eerdere woning was vrij vermogen beschikbaar gekomen. Dat vermogen was tegelijk een belangrijke buffer voor een huishouden met een beperkte en wisselende verdiencapaciteit.

Ook pensioen vroeg aandacht. Er was nauwelijks pensioen opgebouwd, maar het belastbare inkomen was op dat moment zo laag dat een aftrekbare pensioenstorting nauwelijks fiscaal voordeel zou geven. Daarnaast moest worden beoordeeld of het bestaande testament na de relatiebreuk voldoende bescherming bood voor de kinderen.

Aanpak

Ik heb eerst een realistisch budget en de toekomstige cashflow doorgerekend op basis van een wisselend ondernemersinkomen. Daarbij zijn ook de relevante inkomensafhankelijke regelingen meegenomen, omdat die in deze specifieke situatie een materieel effect hadden op de huishoudbegroting. Inkomen, liquiditeit en vermogen konden daardoor niet los van elkaar worden beoordeeld.

Vervolgens heb ik onderzocht wat het beschikbare vermogen betekende voor de vermogenstoets van de huurtoeslag. Binnen de toen geldende regels lag het box-3-vermogen boven de toepasselijke vermogensgrens. Een Spaar BV kwam daardoor technisch in beeld als mogelijke route om een deel van het vermogen buiten box 3 aan te houden.

Daarbij geldt voor mijn adviespraktijk een duidelijke grens: ik geef geen advies over constructies die uitsluitend zijn bedoeld om bij een toename van vermogen aanspraak op toeslagen te behouden of opnieuw te verkrijgen. Dat soort toeslagenoptimalisatie past niet bij mijn adviespraktijk.

In dit dossier lag dat anders. De structurele verdiencapaciteit was beperkt, er waren minderjarige kinderen en het beschikbare vermogen vervulde juist ook een belangrijke functie als financiële buffer voor het gezin. De vraag was daarom niet hoe zoveel mogelijk toeslagen behouden konden blijven, maar hoe inkomen en vermogen binnen de geldende regels verantwoord konden worden georganiseerd zonder de financiële weerbaarheid van het gezin aan te tasten.

De Spaar BV was daarbij slechts één mogelijke route. Daar stonden oprichtingskosten, jaarlijkse kosten, extra administratie en fiscale gevolgen tegenover. De constructie was alleen verdedigbaar wanneer zij binnen het totale plan werkelijk bijdroeg aan financiële stabiliteit en de extra complexiteit proportioneel bleef. Het oorspronkelijke advies benoemde ook expliciet dat deze route alleen vanwege het grote financiële effect serieus werd onderzocht.

Voor het vermogen dat liquide en veilig moest blijven heb ik een depositoladder geadviseerd. Daarmee kon het spaargeld iets beter renderen zonder extra beursrisico, terwijl periodiek bedragen vrijvallen.

Ook pensioenopbouw heb ik bewust niet geforceerd. Er was wel fiscale jaarruimte, maar zolang nauwelijks inkomstenbelasting werd betaald leverde aftrek van een pensioenstorting vrijwel niets op. Geld nu vastzetten in een bruto pensioenvoorziening zou dan vooral betekenen dat netto vermogen wordt geblokkeerd en later alsnog belast wordt.

Mijn advies was daarom te wachten met fiscaal pensioensparen totdat het belastbare inkomen voldoende was gestegen om de aftrek daadwerkelijk waarde te geven.

De arbeidsongeschiktheidssituatie is afzonderlijk doorgerekend. De bestaande tijdelijke inkomensvoorziening gaf op korte termijn bescherming, maar langdurige uitval vormde financieel een veel groter risico. Dat risico moest daarom nadrukkelijk worden meegewogen bij het aanhouden van liquide vermogen en toekomstige financiële keuzes.

Daarnaast heb ik de bestaande overlijdensrisicoverzekeringen fiscaal beoordeeld. Bij een correcte premiesplitsing en feitelijke premiebetaling door de begunstigde kan worden voorkomen dat een uitkering onnodig in de heffing van erfbelasting wordt betrokken.

Tot slot heb ik het testament beoordeeld. Na het einde van de relatie waren de kinderen de beoogde erfgenamen. Zonder aanvullende regeling zouden zij vanaf hun achttiende vrij over het geërfde vermogen kunnen beschikken. Als dat te vroeg wordt gevonden, kan via testamentair bewind een latere leeftijd worden gekozen. Ook de uitgangspunten voor een levenstestament zijn voorbereid.

Uitkomst

De belangrijkste uitkomst was niet het maximaliseren van toeslagen. Eerst moest het huishouden financieel houdbaar zijn en moest voldoende vermogen beschikbaar blijven als buffer voor de kinderen en voor periodes waarin het ondernemersinkomen tegenviel.

Binnen dat bredere kader kon de Spaar BV in deze uitzonderlijke casus worden onderzocht. Niet omdat vermogen in een BV per definitie beter is, en ook niet om ondanks vermogen zoveel mogelijk aanspraak op toeslagen te houden, maar omdat beperkte verdiencapaciteit, gezinsverantwoordelijkheid, liquiditeit en de vermogenstoets hier gezamenlijk de financiële houdbaarheid bepaalden.

Pensioenstorten viel voorlopig juist af. Zolang de fiscale aftrek nauwelijks waarde had, woog het verlies aan flexibiliteit zwaarder. Pas bij een hoger belastbaar inkomen kon bancaire pensioenopbouw opnieuw aantrekkelijk worden.

Ook werd zichtbaar dat de grootste financiële kwetsbaarheid niet in het spaargeld zat, maar in langdurige arbeidsongeschiktheid en een blijvend beperkte verdiencapaciteit. De planning moest daarom voldoende liquide blijven en niet worden dichtgezet in fiscale constructies.

Juridisch werd bevestigd dat de kinderen centraal stonden in de nalatenschap, maar dat testamentair bewind nodig kan zijn wanneer vrije beschikking vanaf achttien jaar niet wenselijk is.

Zo ontstond een plan waarin wisselend ondernemersinkomen, vermogen, inkomensafhankelijke regelingen, pensioen, arbeidsongeschiktheid en de bescherming van de kinderen als één geheel werden beoordeeld. De fiscale techniek was daarbij ondergeschikt aan de hoofdvraag:

hoe blijft het gezin financieel zo weerbaar mogelijk zonder meer complexiteit toe te voegen dan werkelijk nodig is?

Meer over mijn integrale financiële planning voor ondernemers en DGA's en financieel-juridisch advies bij nalatenschap.