Onafhankelijk financieel adviseur in Houten

Situatie

In dit dossier begeleidde ik een alleenstaande cliënt die na de verkoop van zijn woning over een aanzienlijk vrij vermogen beschikte. Zijn AOW en pensioen waren voldoende voor de dagelijkse uitgaven. Daardoor ontstond ruimte om tijdens leven vermogen over te dragen aan kinderen en kleinkinderen.

De vraag was alleen niet hoeveel er maximaal kon worden geschonken. Eerst moest worden bepaald hoeveel vermogen hij zelf moest behouden voor zijn verdere leven, onverwachte uitgaven en eventuele toekomstige zorg. Daarnaast wilde hij de nalatenschap eenvoudig houden en conflicten tussen erfgenamen zoveel mogelijk voorkomen.

Er waren nog geen testament en levenstestament. Ook speelde de vraag of een onafhankelijke executeur of gevolmachtigde verstandig kon zijn. Die onderwerpen maakten vanaf het begin deel uit van het advies.

Aanpak

Ik heb eerst de ontwikkeling van inkomen en vermogen doorgerekend zonder schenkingen en daarna met verschillende schenkingsscenario's. De financiële planning liet zien dat de cliënt ook na substantiële schenkingen voldoende vermogen kon behouden om zijn gewenste levensstijl te betalen en een ruime reserve voor later aan te houden.

Daarbij heb ik de mogelijke Wlz-eigen bijdrage expliciet meegenomen. In de toen geldende regels werkte vermogen via de vermogensinkomensbijtelling door in de eigen bijdrage. Proefberekeningen van het CAK lieten bovendien zien dat het verschil tussen zorg thuis en langdurig verblijf in een zorginstelling aanzienlijk kon zijn.

Het advies was daarom niet om vermogen zo snel mogelijk weg te schenken, maar eerst een realistische zorg- en leefbuffer te bepalen en pas het meerdere voor overdracht te gebruiken.

Vervolgens heb ik schenken bij leven vergeleken met vererven. De verwachte erfbelasting wanneer niets werd geschonken was in deze situatie beperkt. Daardoor was er geen reden om ingewikkelde estate-planningconstructies op te tuigen alleen om belasting te besparen. Jaarlijkse schenkingen binnen de toen geldende vrijstellingen konden wel passend zijn, omdat de cliënt het vermogen zelf niet nodig had en zijn familie er tijdens zijn leven al van kon profiteren.

Ook het testament is vanuit eenvoud beoordeeld. Als de wettelijke verdeling naar de kinderen aansloot op zijn wensen en de kleinkinderen al tijdens leven werden bedacht, was een testament niet noodzakelijk. Wilde hij kleinkinderen ook rechtstreeks bij overlijden laten ontvangen, dan kon dat met een relatief eenvoudig kleinkindlegaat, bijvoorbeeld gemaximeerd en gekoppeld aan de dan geldende vrijstelling.

Voor het levenstestament heb ik de belangrijkste keuzes voorbereid: wie mag financiële en medische zaken behartigen, welke bevoegdheden krijgt die persoon, hoe worden schenkingen en verkoop van vermogen geregeld en is toezicht of een onafhankelijke professionele gevolmachtigde wenselijk.

Uitkomst

De belangrijkste uitkomst was dat belastingbesparing niet het vertrekpunt hoefde te zijn. De potentiële erfbelasting was beperkt en de cliënt had voldoende inkomen. Daardoor kon eerst worden vastgesteld welk vermogen hij zelf veilig wilde behouden en pas daarna hoeveel er verantwoord naar kinderen en kleinkinderen kon worden overgedragen.

De zorgscenario's maakten duidelijk waarom die volgorde belangrijk was. Vermogen kan invloed hebben op de Wlz-eigen bijdrage en verblijf in een zorginstelling kan financieel heel anders uitpakken dan zorg thuis. Een ruime buffer bleef daarom bewust onderdeel van het plan.

Voor het overige vermogen konden schenkingen bij leven worden gebruikt zonder de eigen financiële zekerheid te ondergraven. Tegelijk bleek dat een kostbaar of ingewikkeld testament niet automatisch nodig was: alleen wanneer de gewenste verdeling afweek van het wettelijk erfrecht, bijvoorbeeld door een rechtstreeks legaat aan kleinkinderen, was aanvullende testamentaire techniek zinvol.

Zo ontstond een eenvoudig estate-plan waarin schenken, zorgkosten, erfbelasting, testament en levenstestament in de juiste volgorde werden beoordeeld: eerst de financiële zekerheid van de cliënt, daarna pas de overdracht naar de volgende generatie.

Meer over mijn financieel-juridisch advies bij nalatenschap en schenken en integrale financiële planning voor particulieren.