Onafhankelijk financieel adviseur in Barendrecht

Situatie

In dit dossier begeleidde ik een alleenstaande vrouw uit Barendrecht die wilde weten of zij financieel verantwoord eerder kon stoppen met werken. Zij had jarenlang pensioen opgebouwd bij één grote pensioenuitvoerder, woonde in een koopappartement met overwaarde en beschikte daarnaast over spaargeld. Haar vraag was niet alleen: kan ik stoppen per 1 januari 2027? Maar vooral: hoe doe ik dat zonder onnodige risico’s, zonder verkeerde fiscale keuzes en zonder later spijt te krijgen?

Naast de pensioenvraag speelde ook de vraag hoe zij haar spaargeld beter kon laten renderen. Beleggen voelde voor haar niet passend, maar niets doen met spaargeld was ook geen aantrekkelijke optie. Verder wilde zij weten of extra pensioenopbouw via jaarruimte en reserveringsruimte zinvol was, hoe haar bestaande lijfrente het beste kon worden ingezet en of de overwaarde in haar woning later een vangnet kon zijn. Juridisch lag er nog een testament met één erfgenaam, maar geen levenstestament. Dat maakte het belangrijk om ook de juridische kant direct mee te nemen.

Aanpak

Ik heb eerst haar inkomen, pensioen, vermogen, woning en uitgaven in samenhang doorgerekend. Daarbij is gekeken naar het gewenste netto besteedbaar inkomen, de periode vóór AOW en de jaren daarna. Vervolgens heb ik verschillende pensioenroutes naast elkaar gezet: eerder laten ingaan, hoog-laag toepassen, partnerpensioen uitruilen en al dan niet eerst spaargeld aanspreken. Zo werd duidelijk welke keuze financieel haalbaar was én het beste aansloot bij haar wens om eerder te stoppen.

Ook heb ik onderzocht of extra pensioenstorten fiscaal verstandig was. Hoewel er formeel ruimte was om extra in te leggen, pakte dit door de latere belastingheffing en afbouw van heffingskortingen niet gunstig genoeg uit. Daarom was het advies om juist geen extra pensioenstorting te doen. Voor de bestaande lijfrente is een praktische oplossing uitgewerkt: openen van een geblokkeerde pensioenspaarrekening, het vrijkomende lijfrentekapitaal daar rechtstreeks op laten storten en de uitkering later laten aansluiten op de AOW-leeftijd.

Voor het spaargeld heb ik een depositoladder geadviseerd. Daarmee blijft jaarlijks een deel van het geld beschikbaar, terwijl een ander deel langer vaststaat tegen een hogere rente. Zo ontstaat meer rendement dan op een gewone spaarrekening, zonder beursrisico. Daarnaast is gekeken naar het later verzilveren van overwaarde, maar wel met duidelijke kanttekeningen rond flexibiliteit en verhuizen. Tot slot heb ik haar testament en de ontbrekende levenstestamenten besproken, inclusief de noodzaak van een tweede erfgenaam, een opvolgend executeur en duidelijke volmachten voor het geval zij zelf niet meer kan handelen.

Uitkomst

De uitkomst was een helder en uitvoerbaar plan waarmee zij met vertrouwen richting eerder pensioen kan bewegen. Financieel bleek stoppen per 1 januari 2027 realistisch, mits het pensioen goed wordt ingericht en het spaargeld in de eerste jaren bewust wordt ingezet. Door het partnerpensioen uit te ruilen en het ouderdomspensioen in een hoog-laagconstructie te laten ingaan, ontstaat er meer inkomen in de jaren vóór AOW. Daarna zorgen AOW, pensioen en de tijdelijke lijfrente-uitkering voor een stabieler inkomensverloop.

De extra pensioenstorting viel af, juist omdat die op papier aantrekkelijk leek maar netto onvoldoende voordeel gaf. Dat voorkwam een keuze die fiscaal logisch lijkt, maar in haar situatie niet passend was. Het spaargeld wordt voorzichtiger en slimmer ingericht via deposito’s met verschillende looptijden. Daarmee blijft er flexibiliteit, terwijl het vermogen beter werkt dan wanneer alles op een gewone spaarrekening blijft staan.

Ook juridisch is de situatie aangescherpt. Het testament was niet verkeerd, maar wel te beperkt. Door een tweede erfgenaam en een opvolgend executeur te overwegen, wordt voorkomen dat het vermogen later anders terechtkomt dan bedoeld. Met een levenstestament kan zij bovendien zelf bepalen wie namens haar mag handelen als zij dat niet meer kan.

Alles bij elkaar gaf dit plan vooral rust. Niet omdat alles maximaal fiscaal is geoptimaliseerd, maar omdat de keuzes logisch, haalbaar en passend zijn. Eerder stoppen met werken kan, het vermogen blijft beheersbaar en ook juridisch ligt er nu een veel duidelijkere basis voor de toekomst.

Situatie

In dit dossier begeleidde ik een stel zonder kinderen dat samenwoonde met een samenlevingscontract. De juridische basis was grotendeels al geregeld met testamenten en levenstestamenten, maar financieel wilden zij weten of hun leven anders ingericht kon worden. Het leven liep anders dan gepland. Daardoor kwam de vraag op tafel: blijven we doorwerken tot de AOW-leeftijd, of kunnen we eerder stoppen en nu meer gaan genieten?

De vrouw wilde het liefst rond eind vijftig stoppen met werken. De man was door omstandigheden niet meer werkzaam en ontving een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Financieel stonden zij er goed voor: een grotendeels afgeloste woning, voldoende spaargeld en behoorlijke pensioenopbouw. Tegelijk lag er een duidelijke zorg onder: als één van beiden overlijdt, blijft de ander dan ook financieel goed achter? Daarnaast wilden zij weten hoe zij hun spaargeld, pensioen en fiscale mogelijkheden verstandig konden inzetten zonder onnodig risico te nemen.

Aanpak

Ik heb eerst hun huidige financiële positie doorgerekend: inkomen, uitgaven, pensioen, spaargeld, woningwaarde en de gevolgen bij overlijden van ieder van beiden. Daaruit bleek dat de uitgangspositie sterk was, maar dat eerder stoppen met werken alleen verantwoord was als zij hun gewenste uitgavenpatroon zouden aanpassen. Hun huidige netto besteedbaar inkomen lag hoger dan het bedrag dat realistisch beschikbaar bleef na vroegpensioen. Daarom heb ik niet alleen gekeken naar wat technisch mogelijk was, maar vooral naar wat houdbaar en passend bleef.

Daarna heb ik uitgewerkt hoe de vrouw eerder kon stoppen met werken. Daarbij is gekeken naar de inzet van spaargeld, het later laten ingaan van verschillende pensioenen, het benutten van jaar- en reserveringsruimte via een pensioenspaarrekening en het spreiden van spaargeld via deposito’s. Een deel van het spaargeld kon tijdelijk worden vastgezet, terwijl voldoende vrij beschikbaar bleef voor flexibiliteit. Ook is bekeken of de overwaarde van de woning later eventueel benut kon worden via een verzilverhypotheek.

Omdat overlijden van één van beiden een belangrijk risico vormde, heb ik de overlijdensscenario’s apart doorgerekend. Daaruit bleek dat de langstlevende financieel kwetsbaarder kon worden dan op het eerste gezicht leek. Daarom heb ik een lineair dalende overlijdensrisicoverzekering geadviseerd, kruislings gesloten zodat de uitkering fiscaal zuiver blijft. Juridisch heb ik daarnaast het samenlevingscontract en de testamenten beoordeeld. Daarbij kwamen enkele aandachtspunten naar voren, zoals een onwerkbaar periodiek verrekenbeding, ongewenste verjaringstermijnen en de noodzaak om het testament op onderdelen te corrigeren en aan te vullen.

Uitkomst

De uitkomst was een integraal plan waarmee eerder stoppen met werken mogelijk werd, maar wel binnen realistische grenzen. De vrouw kan stoppen, mits zij samen accepteren dat het jaarlijkse netto besteedbaar inkomen lager wordt dan in de werkende fase. In plaats van blijven rekenen met het oude uitgavenpatroon, is gekozen voor een bedrag dat beter past bij hun nieuwe levensfase. Dat gaf duidelijkheid: minder werken kan, maar niet zonder bewuste keuzes.

Fiscaal wordt de beschikbare jaar- en reserveringsruimte benut via een pensioenspaarrekening. Daarmee wordt een deel van het vermogen fiscaal gunstig doorgeschoven naar de periode na AOW. De pensioenen worden niet direct allemaal naar voren gehaald, maar op een later moment ingezet, zodat spaargeld en pensioen elkaar beter aanvullen. Het spaargeld wordt voorzichtig ingericht via deposito’s, met voldoende ruimte om flexibel te blijven. Beleggen was daarvoor niet nodig.

Ook de risico’s zijn scherper gemaakt. Door een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten, wordt het financiële tekort bij overlijden van één van beiden beter opgevangen. De woning blijft daarnaast een mogelijke reserve via een verzilverhypotheek, maar alleen als dat later echt nodig is en na goed hypotheekadvies. Het pensioen van de man wordt bewust niet eerder naar voren gehaald, omdat dit de positie bij overlijden juist kwetsbaarder zou maken.

Juridisch lag er al veel, maar niet alles was nog passend. Het samenlevingscontract bevatte bepalingen die in de praktijk niet goed werkbaar waren en later discussie konden opleveren. Ook de testamenten vroegen om enkele correcties en extra waarborgen, zoals een tweede executeur. Daarmee konden zij gericht terug naar de notaris, niet met een vaag gevoel dat “er iets moet gebeuren”, maar met concrete punten.

Alles bij elkaar gaf dit plan vooral inzicht in wat wél kan en wat niet verstandig is. Eerder stoppen met werken is haalbaar, maar alleen met een aangepast uitgavenpatroon, bewuste inzet van spaargeld en goede bescherming van de langstlevende. Daarmee ontstond rust: zij weten nu hoeveel vrijheid er is, waar de kwetsbaarheden zitten en welke stappen nodig zijn om samen verantwoord van hun vrije tijd te kunnen gaan genieten.